જ્યારે પણ કોઈ નવો વ્યવસાય શરૂ કરે છે, ત્યારે દરેક માલિકના મનમાં એક પ્રશ્ન અનિવાર્યપણે આવે છે: “શું મારે મારા ગ્રાહકોને ડિસ્કાઉન્ટ આપવું જોઈએ?” કેટલાક માને છે કે ડિસ્કાઉન્ટ વધુ ગ્રાહકોને આકર્ષિત કરશે અને વેચાણ વધારશે. અન્ય માને છે કે ડિસ્કાઉન્ટ નફો ઘટાડે છે અને વ્યવસાયનું મૂલ્ય ઘટાડે છે.
સત્ય એ છે કે, ડિસ્કાઉન્ટ સંપૂર્ણપણે યોગ્ય કે સંપૂર્ણપણે ખોટું નથી. તે તમે ક્યારે, કેવી રીતે અને કયા હેતુ માટે ઓફર કરો છો તેના પર આધાર રાખે છે. આ લેખમાં, અમે આ વિષયને સરળ શબ્દોમાં સમજાવવાનો પ્રયાસ કરીશું.
ડિસ્કાઉન્ટ શું છે અને તે શા માટે આપવામાં આવે છે?
ડિસ્કાઉન્ટનો અર્થ ફક્ત ઉત્પાદન અથવા સેવાની મૂળ કિંમત પર ડિસ્કાઉન્ટ છે. આ ડિસ્કાઉન્ટ વિવિધ રીતે આપી શકાય છે – જેમ કે ટકાવારી ડિસ્કાઉન્ટ, નિશ્ચિત રકમનું ડિસ્કાઉન્ટ, અથવા “એક ખરીદો, એક મફત મેળવો” યોજના. વ્યવસાય માલિકો વિવિધ કારણોસર ડિસ્કાઉન્ટ આપે છે.
ક્યારેક નવા ગ્રાહકોને આકર્ષવા માટે, ક્યારેક જૂના સ્ટોકને ઝડપથી વેચવા માટે, અને ક્યારેક તહેવારો અથવા ખાસ પ્રસંગો દરમિયાન ગ્રાહકોને ખુશ કરવા માટે. કેટલાક વ્યવસાયો તેનો ઉપયોગ લોકોને તેમના બ્રાન્ડ તરફ આકર્ષવા અને ભવિષ્યની ખરીદીને પ્રોત્સાહિત કરવા માટે માર્કેટિંગ સાધન તરીકે કરે છે.
ડિસ્કાઉન્ટ આપવાના ફાયદા
ડિસ્કાઉન્ટના ઘણા ફાયદા છે, ખાસ કરીને જ્યારે તેનો યોગ્ય રીતે ઉપયોગ થાય છે. મુખ્ય ફાયદો એ છે કે તે ઝડપથી નવા ગ્રાહકોને આકર્ષે છે. લોકો હંમેશા સારો સોદો શોધી રહ્યા હોય છે, અને જ્યારે તેઓ ઓછી કિંમતે સારી પ્રોડક્ટ શોધે છે, ત્યારે તેઓ ખરીદવામાં અચકાતા નથી.
બીજો ફાયદો એ છે કે ડિસ્કાઉન્ટ ઝડપથી વેચાણમાં વધારો કરે છે, ખાસ કરીને જ્યારે બજારમાં તીવ્ર સ્પર્ધા હોય છે. ત્રીજો ફાયદો એ છે કે જૂનો અથવા ધીમો પડી રહેલો સ્ટોક ઝડપથી સાફ થઈ જાય છે, જેનાથી નવા ઉત્પાદનો માટે જગ્યા બને છે. વધુમાં, ડિસ્કાઉન્ટ ગ્રાહકોમાં વિશ્વાસ જગાડે છે કે વ્યવસાય તેમની કાળજી રાખે છે, જે ગ્રાહક વફાદારી વધારે છે.
ડિસ્કાઉન્ટ આપવાના ગેરફાયદા
જેટલા ફાયદા છે, જો યોગ્ય વિચારણા વિના ડિસ્કાઉન્ટ આપવામાં આવે તો તેટલા જ ગેરફાયદા પણ હોઈ શકે છે. સૌથી મોટો ગેરફાયદો નફો ઘટાડવાનો છે. જો તમે વારંવાર ભારે ડિસ્કાઉન્ટ આપો છો, તો તમારા નફાના માર્જિનમાં ઘટાડો થશે, જેનાથી લાંબા ગાળે તમારો વ્યવસાય ચલાવવો મુશ્કેલ બનશે. બીજો ગેરફાયદો એ છે કે ગ્રાહકો ડિસ્કાઉન્ટથી ટેવાઈ જાય છે.
એકવાર લોકો ડિસ્કાઉન્ટ પર ખરીદી કરવા ટેવાઈ જાય છે, તો તેઓ ડિસ્કાઉન્ટ વિના ખરીદી કરવાનું ટાળવાનું શરૂ કરે છે. આનાથી તમારા ઉત્પાદનને “સસ્તુ” અથવા “ઓછું મૂલ્યવાન” પણ દેખાઈ શકે છે, જે તમારી બ્રાન્ડ છબીને નબળી બનાવી શકે છે. કેટલાક કિસ્સાઓમાં, વારંવાર ડિસ્કાઉન્ટ ગ્રાહકોને એવું માનવાનું કારણ બની શકે છે કે મૂળ કિંમત વધારે હતી, જે વિશ્વાસને પણ નબળી બનાવી શકે છે.
ડિસ્કાઉન્ટ ક્યારે આપવું યોગ્ય છે?
હવે પ્રશ્ન એ છે કે તેના ફાયદાઓને મહત્તમ કરવા માટે ડિસ્કાઉન્ટ ક્યારે આપવું. પહેલી તક એ છે કે જ્યારે તમે નવી પ્રોડક્ટ લોન્ચ કરી રહ્યા હોવ. પ્રારંભિક ડિસ્કાઉન્ટ લોકોને તમારા ઉત્પાદનને અજમાવવા માટે પ્રોત્સાહિત કરે છે. બીજી તક તહેવારો અને ખાસ પ્રસંગો, જેમ કે દિવાળી, નવું વર્ષ અથવા વર્ષગાંઠના વેચાણ દરમિયાન હોય છે. આ સમય દરમિયાન, લોકો પહેલેથી જ ખરીદીના મૂડમાં હોય છે, તેથી ડિસ્કાઉન્ટ તેમના નિર્ણયને વધુ સરળ બનાવે છે.
ત્રીજી તક સ્ટોક ક્લિયરન્સ છે, જ્યારે તમારે જૂનો સ્ટોક ઝડપથી વેચવાની જરૂર હોય છે. વધુમાં, જો તમે જથ્થાબંધ ઓર્ડર લઈ રહ્યા છો અથવા લાંબા ગાળાના ગ્રાહકને પુરસ્કાર આપવા માંગતા હો, તો ડિસ્કાઉન્ટ એક સારો વિકલ્પ છે. આ બધી પરિસ્થિતિઓમાં, ડિસ્કાઉન્ટનો હેતુ સ્પષ્ટ છે અને ફાયદા અસરકારક રીતે પ્રાપ્ત થાય છે.
ડિસ્કાઉન્ટ ક્યારે ટાળવું
દર વખતે ડિસ્કાઉન્ટ આપવું સમજદારીભર્યું નથી. જો તમારો વ્યવસાય પહેલાથી જ ઓછા માર્જિન પર ચાલે છે, તો વારંવાર ડિસ્કાઉન્ટ નુકસાનકારક હોઈ શકે છે. તેવી જ રીતે, જો તમારું ઉત્પાદન પ્રીમિયમ અથવા લક્ઝરી શ્રેણીમાં આવે છે, તો વધુ પડતી ડિસ્કાઉન્ટ તેના મૂલ્યને ઘટાડી શકે છે. લોકો લક્ઝરી વસ્તુઓ ખરીદે છે કારણ કે તેઓ ખાસ અનુભવવા માંગે છે, અને સસ્તા ડિસ્કાઉન્ટ આ લાગણીને નષ્ટ કરી શકે છે.
ઉપરાંત, કોઈપણ અનિવાર્ય કારણ વિના દર અઠવાડિયે કે દર મહિને વેચાણ રાખવું સમજદારીભર્યું નથી, કારણ કે આનાથી ગ્રાહકો સતત વેચાણની રાહ જોતા રહે છે અને સામાન્ય કિંમતે ખરીદી કરવાનું બંધ કરે છે. આવા કિસ્સાઓમાં, ડિસ્કાઉન્ટ ટાળવું વ્યવસાય માટે ફાયદાકારક છે.
યોગ્ય રીતે ડિસ્કાઉન્ટ કેવી રીતે કરવું
ડિસ્કાઉન્ટ ઓફર કરવાનો શ્રેષ્ઠ રસ્તો એ છે કે તે વિચારપૂર્વક અને મર્યાદિત સમય માટે કરવું. હંમેશા સ્પષ્ટ હેતુ રાખો, જેમ કે નવા ગ્રાહકો મેળવવા, જૂના સ્ટોક વેચવા અથવા કોઈ ખાસ પ્રસંગની ઉજવણી કરવી. ગ્રાહકોને ઝડપથી ખરીદી કરવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવા માટે ડિસ્કાઉન્ટને “મર્યાદિત સમયની ઑફર્સ” તરીકે રજૂ કરો.
ઉપરાંત, દરેક ઉત્પાદન પર સમાન ડિસ્કાઉન્ટ આપવાને બદલે, ધીમી ગતિએ ચાલતા અથવા જૂના ઉત્પાદનો પર વધુ ડિસ્કાઉન્ટ આપો, અને સૌથી વધુ વેચાતા ઉત્પાદનો પર ઓછું અથવા કોઈ ડિસ્કાઉન્ટ નહીં આપો. લોયલ્ટી પ્રોગ્રામ્સ અથવા સભ્યપદ દ્વારા ડિસ્કાઉન્ટ આપવું એ પણ હાલના ગ્રાહકોને જાળવી રાખવા અને નવા ગ્રાહકોને પ્રોત્સાહિત કરવાનો એક સારો માર્ગ છે. સૌથી અગત્યનું, હંમેશા તમારા નફાનો ટ્રેક રાખો જેથી ડિસ્કાઉન્ટ આપ્યા પછી પણ તમારો વ્યવસાય નફાકારક રહે.
તો વાસ્તવિક પ્રશ્ન એ નથી કે ડિસ્કાઉન્ટિંગ યોગ્ય છે કે ખોટું, પરંતુ તમે તેનો ઉપયોગ કેવી રીતે અને ક્યારે કરો છો તે છે. જો ડિસ્કાઉન્ટને સારી રીતે વિચારેલી વ્યૂહરચનાના ભાગ રૂપે, મર્યાદિત સમય માટે અને સ્પષ્ટ હેતુ સાથે લાગુ કરવામાં આવે, તો તે વ્યવસાય માટે ફાયદાકારક બની શકે છે.
જોકે, જો તે આયોજન વિના, વારંવાર અને કારણ વગર આપવામાં આવે, તો તે નફા અને બ્રાન્ડ મૂલ્ય બંનેને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. તેથી, દરેક વ્યવસાય માલિકે તેમના ઉત્પાદન, ગ્રાહકો અને બજારને સમજવું જોઈએ અને નક્કી કરવું જોઈએ કે ક્યારે ડિસ્કાઉન્ટ આપવું અને ક્યારે નહીં. ફક્ત સંતુલિત અને સમજદાર ડિસ્કાઉન્ટ યોજના જ લાંબા ગાળે વ્યવસાયને ફાયદો કરાવી શકે છે.