સ્ટાર્ટઅપ ઇન્ડિયા યોજનાનો લાભ કેવી રીતે મેળવવો

સરકારે 2016 માં ભારતમાં યુવાનોને નવા વ્યવસાયિક વિચારો અપનાવવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવા માટે સ્ટાર્ટઅપ ઇન્ડિયા યોજના શરૂ કરી હતી. તેનો ધ્યેય દેશમાં નવીનતા અને ઉદ્યોગસાહસિકતાને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે, જેનાથી નવા વ્યવસાયોની સરળ શરૂઆત અને વૃદ્ધિ શક્ય બને. આ યોજના વિવિધ લાભો પ્રદાન કરે છે, જેમાં કર મુક્તિ, સરળ પાલન, ભંડોળ સહાય અને પેટન્ટ ફાઇલિંગ સહાયનો સમાવેશ થાય છે.

આજે, દેશભરમાં લાખો સ્ટાર્ટઅપ્સને આ યોજના હેઠળ માન્યતા મળી છે અને તેઓ તેનો લાભ મેળવી રહ્યા છે. જો કે, ઘણા નવા ઉદ્યોગસાહસિકો લાભ કેવી રીતે મેળવવો અને તેમને શું કરવાની જરૂર છે તે અંગે અનિશ્ચિત છે. આ લેખમાં, અમે સ્ટાર્ટઅપ ઇન્ડિયા યોજનાનો લાભ લેવાના પગલાં વિગતવાર સમજાવીશું.

સ્ટાર્ટઅપ ઇન્ડિયા યોજના શું છે?

સ્ટાર્ટઅપ ઇન્ડિયા એ વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રાલય હેઠળના ડિપાર્ટમેન્ટ ફોર પ્રમોશન ઓફ ઇન્ડસ્ટ્રી એન્ડ ઇન્ટરનલ ટ્રેડ (DPIIT) દ્વારા સંચાલિત એક સરકારી પહેલ છે. આ યોજના હેઠળ, પાત્ર કંપનીઓને સ્ટાર્ટઅપ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, એક પ્રક્રિયા જેને DPIIT માન્યતા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આ માન્યતા પ્રાપ્ત કર્યા પછી જ કંપની આ યોજના હેઠળ લાભ મેળવી શકે છે.

કંપની નોંધણી અને સ્ટાર્ટઅપ ઇન્ડિયા માન્યતા વચ્ચેનો તફાવત સમજવો મહત્વપૂર્ણ છે. સૌપ્રથમ, તમારે તમારી કંપનીને પ્રાઇવેટ લિમિટેડ કંપની, LLP, રજિસ્ટર્ડ પાર્ટનરશિપ ફર્મ અથવા કોઓપરેટિવ સોસાયટી તરીકે રજીસ્ટર કરાવવાની જરૂર છે. પછી, સ્ટાર્ટઅપ ઇન્ડિયા પોર્ટલ દ્વારા DPIIT માન્યતા માટે અરજી કરો, જે સંપૂર્ણપણે મફત અને ઓનલાઈન પ્રક્રિયા છે.

પાત્રતા માપદંડોને સમજો

સ્ટાર્ટઅપ ઇન્ડિયાનો લાભ મેળવવા માટે, પહેલા એ ચકાસવું મહત્વપૂર્ણ છે કે તમારી કંપની બધા પાત્રતા માપદંડોને પૂર્ણ કરે છે. તાજેતરના ફેરફારોને પગલે, કંપનીઓ હવે નોંધણીની તારીખથી 10 વર્ષ માટે આ યોજના માટે પાત્ર છે, જ્યારે ડીપ-ટેક સ્ટાર્ટઅપ્સ માટે આ મર્યાદા 20 વર્ષ સુધી લંબાવવામાં આવી છે. સામાન્ય સ્ટાર્ટઅપ્સ માટે વાર્ષિક ટર્નઓવર મર્યાદા પણ વધારીને ₹200 કરોડ અને ડીપ-ટેક સ્ટાર્ટઅપ્સ માટે ₹300 કરોડ કરવામાં આવી છે.

વધુમાં, બહુ-રાજ્ય અને રાજ્ય સહકારી મંડળીઓને હવે આ યોજનામાં સમાવવામાં આવ્યા છે, જેનાથી ગ્રામીણ અને કૃષિ આધારિત સાહસોને લાભ મળી શકે છે. ધ્યાનમાં રાખો કે એકમાત્ર માલિકી, હિન્દુ અવિભાજિત પરિવારો અથવા ટ્રસ્ટ આ યોજના માટે પાત્ર નથી. એ પણ મહત્વપૂર્ણ છે કે તમારો વ્યવસાય કોઈ હાલની કંપનીને વિભાજીત કરીને અથવા પુનર્ગઠન કરીને બનાવવામાં ન આવે, પરંતુ તે નવા ઉત્પાદન, પ્રક્રિયા અથવા સેવા પર આધારિત હોય.

DPIIT માન્યતા માટે અરજી કરો

પાત્રતા માપદંડો પૂર્ણ કર્યા પછી, આગળનું પગલું DPIIT માન્યતા માટે અરજી કરવાનું છે. આ કરવા માટે, સ્ટાર્ટઅપ ઇન્ડિયાની સત્તાવાર વેબસાઇટ, startupindia.gov.in પર એક એકાઉન્ટ બનાવો. પછી, વ્યવસાયનું નામ, નિગમ તારીખ, એન્ટિટી પ્રકાર અને ઉદ્યોગ ક્ષેત્ર જેવી માહિતી ભરો.

અરજીમાં સ્પષ્ટપણે જણાવવું આવશ્યક છે કે તમારો વ્યવસાય નવીન અથવા સ્કેલેબલ બિઝનેસ મોડેલ સાથે કેવી રીતે કાર્ય કરે છે, કારણ કે આ માહિતી માન્યતા માટેનો આધાર બનાવે છે. તમારે તમારું નિગમ પ્રમાણપત્ર, કંપનીની માહિતી અને તમારા વ્યવસાય મોડેલનું સંક્ષિપ્ત વર્ણન પણ અપલોડ કરવું આવશ્યક છે. જો તમે સચોટ અને સ્પષ્ટ માહિતી પ્રદાન કરો છો, તો તમારી અરજી સામાન્ય રીતે થોડા કાર્યકારી દિવસોમાં મંજૂર થઈ જાય છે.

કર મુક્તિ અને નાણાકીય લાભોનો આનંદ માણો

DPIIT માન્યતા પ્રાપ્ત કર્યા પછી, એક સ્ટાર્ટઅપ વિવિધ નાણાકીય લાભો માટે પાત્ર બને છે. સૌથી મહત્વપૂર્ણ ફાયદો કલમ 80-IAC હેઠળ આવકવેરા મુક્તિ છે, જે કંપનીને તેના પ્રથમ 10 વર્ષમાંથી સતત ત્રણ વર્ષ માટે 100% આવકવેરા મુક્તિ મેળવવાની મંજૂરી આપે છે. નોંધ કરો કે આ મુક્તિ માટે આંતર-મંત્રી મંડળને અલગ અરજી કરવાની જરૂર છે; તે આપમેળે મંજૂર થતી નથી.

બીજો મહત્વપૂર્ણ ફાયદો એન્જલ ટેક્સ મુક્તિ છે, જે રોકાણકારો પાસેથી મેળવેલા ભંડોળ પર વધારાના કર બોજને અટકાવે છે. સ્ટાર્ટઅપ્સને CGTMSE અને CGSS જેવી ક્રેડિટ ગેરંટી યોજનાઓ દ્વારા અસુરક્ષિત લોનની ઍક્સેસનો પણ લાભ મળે છે. આ નાણાકીય લાભોનો યોગ્ય રીતે ઉપયોગ કરવાથી નવા વ્યવસાયોને તેમના પ્રારંભિક તબક્કામાં નોંધપાત્ર રાહત મળી શકે છે.

પાલન અને IPR સુવિધાઓનો લાભ લો

સ્ટાર્ટઅપ ઇન્ડિયા યોજનાનો બીજો મુખ્ય ફાયદો સરળ પાલન પ્રક્રિયા છે. માન્યતા પ્રાપ્ત સ્ટાર્ટઅપ્સને વિવિધ શ્રમ અને પર્યાવરણીય કાયદાઓ હેઠળ સ્વ-પ્રમાણપત્ર આપવામાં આવે છે, જે વારંવાર સરકારી નિરીક્ષણો અથવા જટિલ કાગળકામને દૂર કરે છે. આ સ્થાપકોને તેમના વ્યવસાયોને વધારવા પર વધુ સમય ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાની મંજૂરી આપે છે.

પેટન્ટ અને ટ્રેડમાર્ક ફાઇલિંગ માટે નોંધપાત્ર સબસિડી પણ આપવામાં આવે છે, જેમાં પેટન્ટ ફાઇલિંગ ફી પર 80% સુધીની છૂટનો સમાવેશ થાય છે. ઝડપી પેટન્ટ પરીક્ષા પણ ઉપલબ્ધ છે, જેનાથી નવી નવીનતાઓને ઝડપથી કાનૂની રક્ષણ મળી શકે છે. સરકારી ટેન્ડરોમાં ભાગ લેવા માટેની આવશ્યકતાઓ પણ હળવી કરવામાં આવી છે, જેમ કે ટર્નઓવર અને પૂર્વ અનુભવની આવશ્યકતાઓને માફ કરવી, જેનાથી નવા સ્ટાર્ટઅપ્સને પણ સરકારી પ્રોજેક્ટ્સમાં ભાગ લેવાની મંજૂરી મળે છે.

ભંડોળ અને માર્ગદર્શન સહાય મેળવો

માન્યતા પ્રાપ્ત સ્ટાર્ટઅપ્સ ફંડ ઓફ ફંડ્સ અને નિધિ પ્રયાસ જેવી યોજનાઓ દ્વારા પણ ભંડોળ સહાય મેળવી શકે છે. સ્ટાર્ટઅપ ઇન્ડિયા હબ સ્થાપકોને રોકાણકારો, ઉદ્યોગ નિષ્ણાતો અને અન્ય સ્ટાર્ટઅપ્સ સાથે જોડાવાની તક પણ પૂરી પાડે છે, જેનાથી નેટવર્કિંગ અને સહયોગ માટે નવા રસ્તા ખુલે છે.

સરકાર દ્વારા સમર્થિત ઇન્ક્યુબેશન કેન્દ્રો માર્ગદર્શન, સહકારી જગ્યાઓ અને ઉત્પાદન વિકાસ સહાય પણ પ્રદાન કરે છે. સ્થાપકો તાલીમ, વર્કશોપ અને બુટકેમ્પ જેવા કાર્યક્રમોમાં ભાગ લઈને તેમના વ્યવસાય, નાણાકીય અને તકનીકી કુશળતાને પણ સુધારી શકે છે. આ સંસાધનોનો યોગ્ય રીતે ઉપયોગ કરવાથી નવા સ્ટાર્ટઅપ્સને પ્રારંભિક પડકારોને દૂર કરવામાં નોંધપાત્ર મદદ મળી શકે છે.